STEL – Haarlem Klem!

Zolang Haarlem klem staat, staat er een rem op de regio. Dit heeft grote gevolgen voor de leefbaarheid, het milieu en de veiligheid. Enkele jaren geleden is een burgerinitiatief ontstaan om de decennia oude impasse rond bereikbaarheid van Haarlem en de aangrenzende gemeenten te helpen doorbreken en het gesprek hierover aan te gaan met de overheid en andere belanghebbenden. Dit initiatief heeft destijds gekozen voor een stichtingsvorm om zich te organiseren en structureren: de stichting STEL, opgericht vanuit enkele wijkraden van Haarlem. HAARLEM KLEM (www.haarlemklem.nl, binnenkort life) is het platform waarop dit burgerinitiatief zichtbaar wordt gemaakt: nieuws, activiteiten en kennis op het gebied van mobiliteit en politiek in Haarlem en omgeving.

Dit artikel beschrijft hoe dit burgerinitiatief tot stand kwam, wat de stand van zaken is en vraagt wie onze gelederen komt versterken.

Kleine aanleidingen…

Sinds 2011 maakten de bewoners aan het traject van Eedenstraat – Emmabrug bezwaar tegen de verkeersdruk. Vele auto’s, fietsers, bussen en zwaar verkeer persten zich dagelijks door een kronkelige straat van amper 7,9 meter breed. Die was daar niet voor ontworpen en er waren bijna-ongelukken, waarbij ook kinderen betrokken waren. Twee scholen, twee kinderdagverblijven en een gezondheidscentrum staan borg voor veel kwetsbare verkeersdeelnemers.

Vanaf 2016 maakte een zonk in het wegdek ter hoogte van de kapper, de aanwonenden het leven zuur. Huizen trilden en kopjes rammelden in de kasten. Onder toenemende druk vulde de gemeente de zonk, die na een aantal maanden weer terugkwam. Nieuwe druk van de bewoners leidde na enige maanden door een nieuwe ingreep, enz. Dat kon natuurlijk niet zo doorgaan. Een dozijn aanwonenden vormden het Wegcomité. De scope werd breder, om geen waterbedeffect te creëren op de Schouwtjeslaan.

Grote gevolgen…

In juni 2016 kondigde de gemeente het Project Julianastraat e.o. aan. De riolering zou worden vervangen en de straten opnieuw ingericht. De bewoners werden gevraagd hun ideeën in te brengen. Het Wegcomité had er wel een paar. Hun benadering trok de aandacht op het stadhuis. Geleidelijk aan schoof het comité aan bij de gemeente, toenmalige wethouder Sikkema, en bij de wijkraad Koninginnebuurt. In december 2016 legde de gemeente het Voorlopig Ontwerp ter inzage. Daar was het Wegcomité niet tevreden over. Het kernprobleem – de verkeersdruk op de Eerste Emmastraat en Schouwtjeslaan, was niet opgelost. In maart 2017 diende het Wegcomité een zienswijze in. Liefst 80 adressen én de wijkraad Koninginnebuurt ondersteunden dit.

De start van STEL

Na een overleg met de gemeente om het vrachtverkeer op de Emmabrug als de Schouwtjesbrug te weren, richtten de wijkraden Bosch & Vaart en De Koninginnenbuurt, STEL op; Stichting Tunnel en Leefbaarheid. De focus ligt op verkeer in en om de woonkernen in Zuid-Kennemerland. Dit veroorzaakt problemen rond veiligheid, leefbaarheid en bereikbaarheid. Die worden, o.a. door de bouwprojecten en groei van de mobiliteit, steeds groter. De problematiek is al decennia bekend, maar een oplossing is nog steeds niet in zicht. STEL zet zich in om met het openbaar bestuur (de gemeenten in de regio Zuid- Kennemerland en de provincie Noord-Holland) en andere belanghebbenden (zoals de Fietsersbond) het gesprek aan te gaan.

Terzijde…

De wijkraden Koninginnebuurt en Bosch & Vaart verbreedden het Wegcomité tot de Werkgroep Infrastructuur. Die diende bij de gemeente bezwaar in tegen het verkeersbesluit project Julianastraat. De bestaande situatie bleef uitgangspunt. Omdat ‘het asfalt’ er voor decennia ligt, raakt een oplossing uit beeld. Een gemiste kans! De gemeente wees het bezwaar af, waarna de werkgroep namens de

wijkraden in beroep ging bij de bestuursrechter. Deze kwestie loopt nog.

Wat wil STEL?

STEL wil vaart te brengen in de moeizame discussies rond de mobiliteit en infrastructuur, in Haarlem en in de buurgemeenten. Maar noblesse oblige: STEL ontwikkelt inhoudelijke, politiek-bestuurlijke en communicatieve expertise. Zo komt er een website met een publiek toegankelijke kennisbank. Onze potentiele gesprekspartners zitten in de gemeenten (Haarlem, Heemstede, Bloemendaal en Zandvoort) en in de provincie, en reiken van het openbaar bestuur tot bedrijven en stichtingen. Een ringweg rond Haarlem biedt alle gemeenten een goede oplossing. Stelt u zich voor: het doorgaande verkeer – auto’s en zwaar verkeer – verdwijnt uit het centraal stedelijk gebied, en wordt via de randweg sneller dan nu, naar hun bestemming geleid. Vele steden gingen Haarlem hierin voor. Wellicht is daarbij een tunnel noodzakelijk; maar STEL hangt niet zozeer aan het type oplossing, zolang die er maar komt. Overigens worden de kosten van een tunnel soms schromelijk overdreven. Er circuleren bedragen die het veelvoud zijn van vergelijkbare, inmiddels gerealiseerde tunnels. De voordelen komen bovendien op vele gebieden tot uitdrukking: van duurzaamheid en leefbaarheid tot veiligheid en economisch rendement.

Hoe zit STEL in elkaar?

STEL kent een klein bestuur, waarin beide wijkraden vertegenwoordigd zijn, en drie autonome teams. Hiervoor wordt momenteel versterking gezocht. Elk team heeft een coördinator, enkele leden en eigen netwerk van externe deskundigen.

  • Team 1 focust op mobiliteit en infrastructuur en voorts op stedenbouwkunde, tunnel- en wegenbouw, mobiliteit van de toekomst enz.
  • Team 2 focust op de strategie, het politieke speelveld en het openbaar bestuur, zowel op gemeentelijk als provinciaal niveau, regionale overlegorganen en het juridische vlak.
  • Team 3 focust op communicatie, zowel met de achterbannen als met diverse belanghebbenden. Er wordt een website ontwikkeld die onder meer een kennisbank zal bevatten, en de nieuwste ontwikkelingen zal bijhouden.

Wij streven er naar de teams in het komende half jaar op sterkte te krijgen. Mocht u meer willen weten of belangstelling hebben, stuur dan een mailtje naar de secretaris, Michael Nieweg; stel2017@xs4all.nl.